Showing posts with label သုတ. Show all posts
Showing posts with label သုတ. Show all posts

14 January 2014

သင့္ Google Account အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား

အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူတိုင္းနီးပါးမွာ Google Account တစ္ခုစီ ရွိၾကပါတယ္။ Google က နာမည္ႀကီး အင္တာနက္ Company ျဖစ္တဲ့အေလွ်ာက္ သူ႔ရဲ႕ Gmail, Search နဲ႔ အျခား၀န္ေဆာင္မႈမ်ားစြာ ကို အသံုးျပဳသူ အေရအတြက္ဟာ မ်ားျပားလွပါတယ္။ Google က သူ႔ရဲ႕ ၀န္ေဆာင္မႈ ေတြကို အသံုးျပဳေနတဲ့သူေတြအတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏုိင္တဲ့ Features ေတြကို ျပဳလုပ္ေပးထားပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးမွာ အေရးႀကီးၿပီး သိသင့္တဲ့ အေၾကာင္းအရာ ေတြကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

1.    2-Step Verification

2-Step Verification ဟာ သင့္ အေကာင့္ကို Password ႏွစ္ထပ္နဲ႔ကာကြယ္ေပးထားတာျဖစ္လို႔ အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။ သင့္ရဲ႕ Username, Password ကို သိရံုနဲ႔ သင့္အေကာင့္ကို ၀င္လို႔မရပါဘူး။ ဒုတိယ Password ကို သိမွသာ သင့္ အေကာင့္ကို ၀င္ႏုိင္မွာပါ။ ဒုတိယ Password ကို Google က သင့္ဖုန္းကို ပို႔ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ Google Authenticator App ကို သင့္ဖုန္းမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သင့္ဖုန္း က သင့္ အေကာင့္အတြက္ ေသာ့တစ္ခုလို ျဖစ္ေနၿပီး လံုျခံဳေစပါတယ္။ 2-Step Verification ကို အသံုးျပဳသင့္ၿပီး ေအာက္က လင့္မွာ ဆက္လက္ေလ့လာႏုိင္ၿပီး Enable လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

https://support.google.com/accounts/answer/180744?hl=en&rd=1

2.    Shared Endorsements

Shared Endorsements က သင့္ပံု ကို Google က ေၾကာ္ညာေတြမွာ အသံုးျပဳမွာျဖစ္ပါတယ္။ သင္က Product or Company တစ္ခုကို +1 လုပ္တာ၊ Follow လုပ္တာ၊ Review လုပ္တာ ၊ Share လုပ္တာ ေတြကိုျပဳလုပ္ရင္ အဲဒီ Product or Company ရဲ႕ ေၾကာ္ညာေတြမွာ သင့္ပံုကို ျပသေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ေၾကာ္ညာေတြမွာ သင့္ပံုကို မျပေစခ်င္ရင္ ေအာက္က လင့္ မွာ Disable လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

https://plus.google.com/settings/endorsements

3.    Email via Google +

သင္က Google Plus က သူငယ္ခ်င္းေတြ ကို ျဖစ္ေစ၊ Google Plus က သူငယ္ခ်င္းေတြက သင့္ဆီကိုျဖစ္ေစ အီးေမးလိပ္စာ သိစရာမလိုဘဲ အီးေမးေပးပို႔ႏုိင္တဲ့ Feature ကို Google က ထည့္သြင္းေပးလိုက္ပါတယ္။ Google Plus မွာ သင္မသိတဲ့သူေတြလည္း ရွိေနတဲ့အတြက္ အဲဒီသူေတြ သင့္ဆီကို အီးေမး မပို႔ေစခ်င္ရင္ ေအာက္ကလင့္ က Gmail Settings ရဲ႕ Email via Google + က႑မွာ No One ကိုေရြးေပးပါ။

https://mail.google.com/mail/u/0/?shva=1#settings/general

4.    Web History

Google Search မွာ သင္ရွာ သမွ်ကို Google က မွတ္သိမ္းေပးထားပါတယ္။ Privacy အရ မသိမ္းေပးထားေစခ်င္ရင္ ေအာက္က လင့္ မွာ Disable လုပ္ႏုိ္င္ပါတယ္။ အရင္ရွာထားတဲ့ မွတ္တမ္းေတြကို လည္း အဲဒီ လင့္ မွာ ဖ်က္ပစ္ႏုိင္ပါတယ္။

https://history.google.com/history/settings?hl=en

5.    Account Permissions

Google Account ကို Access လုပ္ခြင့္ေပးထားတဲ့ Devices, Apps, Services , Products ေတြကို အသံုးမျပဳေတာ့ရင္ Revoke လုပ္သင့္ပါတယ္။ သင့္ အေကာင့္ လံုျခံဳေရးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္က လင့္ ကိုသြားၿပီး အသံုးမျပဳေတာ့တဲ့ အရာေတြကို အျမဲစစ္ေဆးၿပီး Revoke လုပ္ သင့္ပါတယ္။

https://security.google.com/settings/security/permissions?pli=1

6.    Recent Activity
Recent Activity Page မွာ Sign ins သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ Passwords ေျပာင္းလဲတာေတြ စတဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ Activities ေတြကို ျပသေပးထားပါတယ္။ Activity တစ္ခုခ်င္းစီအတြက္ ရက္စြဲ နဲ႔ တည္ေနရာ ကို ျပသေပးထားၿပီး သင့္အေကာင့္ လံုျခံဳေရးအတြက္ အျမဲ စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။

https://security.google.com/settings/security/activity

7.    App Passwords

2-Step Verification ကို အသံုးျပဳသူေတြအတြက္ အခ်ိဳ႕ Programs , Services ေတြဟာ 2-Step Verification ကို Support မေပးတဲ့အတြက္ Application Passwords ကို အသံုးျပဳရပါတယ္။ App Passwords ေတြဟာ ကိုယ္တုိင္ ျပဳလုပ္ရတဲ့ Passwords ေတြျဖစ္ၿပီး တစ္ခုပဲျပဳလုပ္စရာလိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ App Password ေတြကို တစ္ခုထက္ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ေအာက္က လင့္ မွာ App Password ေတြကို ျပသေပးထားၿပီး မလိုအပ္တာေတြကို Revoke လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

https://accounts.google.com/b/0/IssuedAuthSubTokens?hl=en&hide_authsub=1

8.    Change Your Password

သင့္ Password ကို တစ္ျခားသူက သိသြားရင္ျဖစ္ျဖစ္ Hack ခံရတယ္လို႔ ထင္ရင္ ျဖစ္ျဖစ္ ေအာက္က လင့္ မွာ ေျပာင္းလဲသင့္ပါတယ္။
https://www.google.com/settings/security?hl=en

MYANMAR DIGITAL LIFE JOURNAL

17 September 2013

Itsuboo.ttf font


ကၽြန္ေတာ္တုိ႔စမ္းထားတဲ့ font ပါ
ေ၀ဖန္ေပးပါအုံး။
ေဒါင္း

29 August 2013

huawei Ascend G510-0010 Firmwareတင္နည္း( Build number-B165xxx rom)


Step 1
Download the boot.img from B165 rom.
https://mega.co.nz/#!G8QCRYDA!Wy1773...lgV19TlCAvNsas

Step 2
Download UnlockRoot
http://www.unlockroot.com/download.html

Step 3 (optional, and G510-0010 only. If you won't update your phone's firmware, jump to step 5)
Download the latest version of your phone's firmware (B182, mine came with B168 version)
http://download-c.huawei.com/tcpsdow...oadID=NDIzNjA=

Step 4 (optional)
Extract the contents of the firmware file, then locate the dload folder. Copy it to the root of the microsd card. Now you can apply the firmware update in 3 different ways: a) turn your phone on while holding both volume keys, it'll put your phone on update mode and install the update.app you downloaded, b) open the update app from the tools folder on one of your phone's homescreens, c) go to settings -> about phone -> system update. The update software will tell you the process will take about 2 minutes, but that's a big whooper. Here it took almost 15, and almost freaked me out meanwhile.

Step 5
Now do the same with the boot.img you downloaded (extract, copy the dload folder to microsd card root and use one of the three means to flash the firmware file). That time it'll be very quick.

Step 6
I'm assuming you have the drivers for your device. As far as I can remember (the cellphone now belongs to my GF) they're in your phone's virtual disk you get when you plug your phone to your computer. If not, Google Handset_WinDriver.exe and install it. Turn your phone on, go to settings -> Developer options and turn USB Debugging on. Now hook your phone to your computer and run UnlockRoot, hit Root, wait until your device shows up and click on it. Wait until it asks you to install some crapware and answer no (you can also answer yes, that's your choice, I'm not telling you what to do or anything...). Now your phone is rooted, with SuperSu and other software installed, and ready to the next steps.

28 August 2013

Window screen မွာျမန္မာလုိေပၚေအာင္လုပ္မယ္



screen မွာျမန္မာလုိေပၚေအာင္လုပ္မယ္


 သိျပီးသား၊တတ္ျပီးသားေတြကေတာ့အာပလာပဲေပါ့၊မသိတဲ့သူေတြအတြက္ပါ။
1.ဒါကုိေဒါင္းျပီး C:\WINDOWS\system32 တြင္ထည့္ပါ။
2. ေဒါင္းျပီး C:\WINDOWS\Fonts တြင္ထည့္ပါ။
    ျပီးလွ်င္ HKEY_LOCAL_MACHINE ထဲမွ SOFTWARE ထဲမွ Microsoft ထဲမွ Windows NT ထဲမွ CurrentVersion ထဲမွ  Winlogon ကို Selected လုပ္ပါ။  ညာ ဘာ္အကြက္ထဲမွာ UI Host ကုိ Double Click လုပ္ျပီး Value Data ထဲတြင္
logonui2.exe ဟုေရးပါ။exe မပါလုိ႔မျဖစ္ဘူးေနာ္ ႏုိ႔မုိ႔ Window ဂၽြမ္းပစ္သြားမယ္။
ျပီး Restart လုပ္။
ok ပဲေပါ့။

07 June 2013

ကၽြမ္းက်င္ၿပီး အရည္အခ်င္းျပည့္၀ေသာ အိုင္တီပညာရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ တက္လွမ္းနိုင္ဖို႔

ကၽြမ္းက်င္ၿပီး အရည္အခ်င္းျပည့္၀ေသာ အိုင္တီပညာရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ တက္လွမ္းနိုင္ဖို႔ ပထမဦး ဆံုးမွန္ကန္ တဲ့ အိုင္တီေခတ္အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြအေနနဲ႔ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုပါတယ္။
အိုင္တီအလုပ္အကိုင္ေတြအေနနဲ႔ Professional Level, Mangement Level နဲ႔ Executive Level ဆိုၿပီး အဆင့္ ၃ ဆင့္ ရွိပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ အေျခခံအဆင့္ျဖစ္တဲ့ Professional Level အဆင့္ အလုပ္အေတြ႕အၾကံဳ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈ လက္မွတ္ေတြ အဆင့္ဆင့္ရရွိလာၿပီဆိုမွ အထက္အဆင့္ေတြကို တက္လွမ္းႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Technical Level မွာ
Programmer/Software Developer
Systems Analyst/Analyst Programmer
Web Developer/Multimedia Specialist
Database Administrator
Network Technician/Network Administrator
Systems Technician/System Administrator
Instructor/Lecture
စသျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈအလိုက္ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုပဲ Management Level မွာ ၾကည့္ရင္လည္း
IS Manager
IT Manager
EDP Manager
Project Manager
Systems Manager
Network System Manager
Training Manager
ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းရပ္အသီးသီးမွာ တာ၀န္ခံမန္ေနဂ်ာမ်ားအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Executive Level လို႔ ေခၚတဲ့ အမႈေဆာင္အရာရွိအဆင့္မ်ားမွာေတာ့
Vice President (IT)
Vice President(Information Service)
Chief Information Officer-CIO
Chief Technical Officer-CTO
Chief Security Officer-CSO
Technical Director
IT/IS Director
IT Project Director
စတဲ့ ရာထူးတာ၀န္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဆင့္ျမင့္ရာထူးမ်ားျဖစ္တဲ့ စီမံခန္႔ခဲြမႈဆိုင္ရာႏွင့္ အမႈေဆာင္အရာရွိ အဆင့္ရာထူးမ်ားကို မထမ္းေဆာင္မီ Technical အဆင့္မွာ သက္ဆိုင္ ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုခုကို ေရြးခ်ယ္ၿပီးမွ အဆင့္ျမင့္ရာထူးတာ၀န္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ Software Development Line မွာ Junior programmer, Senior Programmer, System Analyst, Project Manager စသျဖင့္ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္ တက္လွမ္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Network Professional Line အေနနဲ႔ဆိုရင္ Network Technician, Network Engineer, Network System Manager, CTO (Network and Security) စသျဖင့္ ရာထူးအဆင့္ဆင့္ကို တက္ လွမ္းႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘယ္ကၽြမ္းက်င္မႈ လမ္းေၾကာင္းကိုပဲ ေရြးခ်ယ္ေရြးခ်ယ္ Industry ready လို႔ ေခၚတဲ့ လုပ္ငန္းခြင္အသင့္ ၀င္ေရာက္ႏိုင္ဖို႔ကိုေတာ့ ဦးစားေပးစဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ၿပီး အလုပ္အေတြ႕အၾကံဳ ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ားအျပင္ အိုင္တီနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ေတြကို ရရွိႏုိင္ဖို႔ ႀကိဳးစားဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါမွ ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္းေတြ၊ လုပ္ငန္းအဖဲြ႕အစည္းႀကီးေတြမွာ ထိုက္တန္တဲ့ ရာထူးေတြကို ရရွိႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အို္င္တီဆိုင္ရာ အရည္အခ်င္းအသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ေတြကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ Level အသီးသီးအလိုက္ မိမိရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အေပၚ မူတည္ၿပီး ရယူေလ့လာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္ေဖာ္ျပပါ လက္မွတ္ေတြထဲမွာ ဒီပလိုမာနဲ႔ ဒီဂရီလက္မွတ္ေတြကေတာ့ Academic Oriented ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီလက္မွတ္ေတြရဖို႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာေရးအဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုခုမွာ အနည္းဆံုး (၁) ႏွစ္ခန္႔ ေလ့လာ သင္ယူရမွာ ျဖစ္ၿပီး Certificate Level ကေတာ့ ၃ လ ဒါမွမဟုတ္ ၆ လ စသျဖင့္ေပါ့ေလ ေလ့လာသင္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီအျပင္ Academic Orienrted မျဖစ္တဲ့ အိုင္တီစာေမးပဲြေတြကိုလည္း ေျဖဆိုႏုိင္ပါတယ္။ ဘာေတြလည္းဆိုတာေတာ့ သိၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ မေျပာေတာ့ဘူးေနာ္။
အခုျပည္တြင္းမွာဆိုရင္ National Exam ေတြျဖစ္တဲ့ MCPA နဲ႔ ITPEC ေတြကို ေျဖဆိုႏို္င္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ စာေမးပဲြေတြအေနနဲ႔ဆိုရင္ On Line ကေန တိုက္ရိုက္ေျဖဆိုႏုိင္တဲ့ Microsoft, CISCO နဲ႔ Sun Java Exam ေတြကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳ စာစစ္ဌာနေတြမွာ ေျဖဆိုႏုိင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ခလစာျမင့္မားတဲ့ အဖဲြ႕အစည္းႀကီးေတြမွာ အိုင္တီပညာရွင္အဆင့္နဲ႔ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ ခုနေျပာထားတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီၿပီး ျပီးျပည့္စံုမႈရွိေနရပါမယ္။

အျခားအေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့...
(1) Membership of Professional Bodies
ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္းကဲ့သို႔ အဖဲြ႕အစည္းေတြမွာ အသင္း၀င္ေလွ်ာက္ထားျခင္း
(2) Office Procedure/HR Regulations
႐ံုးလုပ္ငန္းအဖဲြ႕အစည္းအသီးသီးရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို နားလည္ေအာင္ ေလ့လာထားျခင္း
(3) Knowledge of Business
စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအသီးသီး၏ သေဘာတရားမ်ားကို နားလည္ေအာင္ ေလ့လာထားျခင္း
(4) Communication Skill
လူမႈဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ျခင္းႏွင့္ ဘာသာစကားကၽြမ္းက်င္စြာ တတ္ေျမာက္ထားျခင္း
(5) Social Networking
မိမိဘ၀တိုးတက္ရာကို လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္မည့္ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းမ်ား ရွာေဖြဆက္သြယ္ထားျခင္း
(6) Global Outlook
မိမိေဒသတစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံတကာဗဟုသုတမ်ား သိသင့္သည္မ်ား ႀကိဳတင္ေလ့လာထားျခင္း
(7) Role Model
မိမိဘ၀တိုးတက္ရာ တုိးတက္ေၾကာင္းကို ဦးေဆာင္လမ္းျပေပးႏုိင္မည့္ စံျပဳထိုက္သူတစ္ဦးဦး သတ္မွတ္ထားျခင္း (ဥပမာ - ဘီဂိတ္လ္၊ အိုဘားမား)
(8) Efforts
ႀကီးမားေသာ ဇဲြလံု႔လ၀ိရိယျဖင့္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ျခင္း
(9) Ethic
ပညာရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ရပ္တည္ႏုိင္မယ့္ ေကာင္းမြန္ေသာ က်င့္၀တ္သိကၡာမ်ားရွိျခင္းတို႔ကို ပိုင္ႏိုင္ရရွိေနမယ္ဆိုရင္ ေအာင္ျမင္တဲ့ အိုင္တီပေရာ္ဖက္ရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာမွာ အမွန္အကန္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့သူကေတာ့ MCF ရဲ႕ ၁၀ ႏွစ္ေျမာက္ပဲြမွာ ဦးၿငိမ္းဦး (အတြင္းေရးမွဴး  -ျမန္မာႏုိင္ငံ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္း) က ေျပာၾကားတာ ျဖစ္ၿပီး လူသားတိုင္း အိုင္တီပညာရွင္ မ်ား ေျဖေစဖို႔   ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္တင္ျပရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

27 May 2013

Computer အစ

ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး တစ္ခုေလာက္သိခ်င္လို႔.. Link ေလးျဖစ္ျဖစ္ေပးႏုိင္မလားလုိ ႔ပါ။
ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ အစ၊ ဘယ္လိုစတင္အသံုးျပဳခဲ့သလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ ကြန္ပ်ဴတာလို႔ ေခၚသလဲ၊ ဘယ္သူက ဘယ္ႏွခုႏွစ္မွာ စတင္တီထြင္ခဲ့တာလဲ အစရွိသျဖင့္ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ သမုိင္းေလးကုိ သိခ်င္ပါတယ္။
ဟုတ္ပါတယ္..... ဒါေလးလည္းသိထားသင့္တာမို႔ အမ်ားဗဟုသုတရေအာင္ တဆင့္ျပန္လည္မွ်ေဝေပးလိုက္ပါတယ္....:)
ကြန္ပ်ဴတာ The NASA Columbia Supercomputer.
ကြန္ပ်ဴတာ သည္ အခ်က္အလက္data မ်ားကုိ တြက္ခ်က္ရန္ ၫႊန္ၾကားခ်က္ အစဥ္မ်ား အတုိင္း အလုပ္လုပ္ေပးေသာ စက္ ျဖစ္သည္။
ကြန္ပ်ဴတာ ႏွင့္ ဆင္ေသာ စက္ကိရိယာမ်ားစြာ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ပထမဆံုး ယခုေခတ္ ကြန္ပ်ဴတာ ႏွင့္ တူေသာ စက္ကုိ ၂၀ ရာစု ႏွစ္လယ္ (၁၉၄၀ - ၁၉၄၅) တြင္ ေတြ႕ရသည္။ အဦးပုိင္း လွ်ပ္စစ္ ကြန္ပ်ဴတာ မ်ား၏ အရြယ္မွာ အခန္းႀကီးႀကီး တစ္ခုႏွင့္ အျပည့္ရွိၿပီး ယခုေခတ္ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား အလံုးရာေပါင္း မ်ားစြာ သံုးေသာ လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္ကုိသံုးသည္။ ေခတ္ေပၚ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားသည္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ အုိင္စီ (integrated circuit) မ်ားကုိ အေျခခံတည္ေဆာက္ ထားၿပီး ေနရာ အနည္းငယ္သာယူ၍ အဆေပါင္း သန္း မွ ကုေ႗ မ်ားစြာအထိ ပုိမုိျမန္သည္။ ယခုေခတ္တြင္ ကြန္ပ်ဴတာကုိ လက္ပတ္နာရီ အတြင္းဝင္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ၿပီး လက္ပတ္နာရီ ဓာတ္ခဲ ျဖင့္ပင္ အားယူ သံုးစြဲႏုိင္သည္။ တစ္ေယာက္သံုး ကြန္ပ်ဴတာ မ်ားသည္ သတင္းေခတ္၏ ရုပ္ျပ မ်ား ျဖစ္ၿပီး ၄င္းကုိ လူအမ်ားသံုး ကြန္ပ်ဴတာ ဟု ထင္ေနေသာ္လည္း တကယ္တမ္း အသံုးအမ်ားဆံုး ကြန္ပ်ဴတာ ပံုစံမွာ အေသပိတ္ ကြန္ပ်ဴတာ (embedded computer) ျဖစ္သည္။
ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကုိ သိမ္းဆည္း လုပ္ေဆာင္ ျခင္းကုိ ပရုိဂရမ္ ဟုေခၚၿပီး အမ်ဳိးမ်ဳိးလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေသာ ကြန္ပ်ဴတာကုိ ဂဏန္းတြက္စက္ ျဖင့္ ခဲြျခားေခၚသည္။ Church–Turing thesis သည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးလုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည့္ သေဘာကုိ သခ်ၤာ နည္းျဖင့္ ေဖာ္ျပၿပီး ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခုတြင္ အနည္းဆံုး အရည္အခ်င္းမွာ အျခား ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခု လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည့္ အတုိင္း လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခု၏ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေသာ အရည္အခ်င္းမွာ ရႈပ္ေထြးေသာ စူပါ ကြန္ပ်ဴတာ မွ ပီဒီေအ (personal digital assistant) အထိ ကြဲျပားေသာ္လည္း လံုေလာက္ေသာ အခ်ိန္ႏွင့္ သုိေလွာင္ႏုိင္မႈ ေပးလွ်င္ အတူတူ ပင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည္။
1 ကြန္ပ်ဴတာ သမိုင္း
2 ကြန္ပ်ဴတာ အလုပ္လုပ္ပံု
2.1 ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာန
2.2 ဂဏန္း သခ်ၤာ ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ ဌာန
2.3 မွတ္ဥာဏ္(Memory Device)
2.4 အသြင္း အထုတ္ ကိရိယာမ်ား
3 အျခား အေၾကာင္းအရာမ်ား
3.1 အမာထည္မ်ား
3.2 အေပ်ာ႕ထည္မ်ား
3.2.1 Firmware
3.3 How computers work

Contents [hide]
1 ကြန္ပ်ဴတာ သမိုင္း
2 ကြန္ပ်ဴတာ အလုပ္လုပ္ပံု
2.1 ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာန
2.2 ဂဏန္း သခ်ၤာ ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ ဌာန
2.3 မွတ္ဥာဏ္(Memory Device)
2.4 အသြင္း အထုတ္ ကိရိယာမ်ား
3 အျခား အေၾကာင္းအရာမ်ား
3.1 အမာထည္မ်ား
3.2 အေပ်ာ႕ထည္မ်ား
3.2.1 Firmware
3.3 How computers work
ကြန္ပ်ဴတာ သမိုင္း
Jacquard loom ပထမဆံုး programmable device လို႕ဆိုလို႕ရပါတယ္. Main article: ကြန္ပ်ဴတာ သမိုင္း ေရွးယခင္က ကြန္ပ်ဴတာ ကို သတ္မွတ္ဖို႕ ရန္အလြန္တရာမွခက္ခဲ ခ့ဲ သည္။ယခုအခ်ိန္တြင္မူကြန္ပ်ဴတာကို အမည္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေခၚေ၀ၚသတ္မွတ္ခဲ့ၾကျပီျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္မူကိရိယာမ်ား (Devices) ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ကြန္ပ်ဴတာ တပ္ျပီးေခၚေနၾကျပီျဖစ္သည္။အေစာဆံုး ကြန္ပ်ဴတာ သည္ တြက္ခ်က္မႈပိုင္းကို ေပသီး(Abacus)မ်ားမွ စခဲ့သည္။ ေပသီး(Abacus)သည္ ပထမဆံုးဂဏန္းေပါင္းစက္ ပင္ျဖစ္သည္။ ေပသီးကို တရုတ္ျပည္တြင္ စတင္အသံုးျပဳခဲ့သည္။
အလယ္ေခတ္အေရာက္တြင္ ဥေရာပ သခ်ာၤ ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာ ပညာရွင္ Wilhelm Schickard က ၁၆၂၃ခုႏွစ္ တြင္ ပထမဆုံး စက္ပစၥည္းႏွင့္တြက္ခ်က္ေသာဂဏန္းေပါင္းစက္(Calculators) တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။သို႔ေသာ္လည္းယခုေခတ္တြင္ ၎ ကိရိယာDevice ကို ကြန္ပ်ဴတာ လုိ႕ေခၚဆို၍ မရေတာ့ေပ။အဘယ္ေၾကာင့္ဆို ေသာ္၎ကိရိယာသည္ Programmed ပါဝင္ျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ၁၈၀၁ ခုႏွစ္ တြင္ Joseph Marie Jacquard သည္ Textile ယက္ကန္းစက္ကို အေျခခံျပီး Punched Paper Cards Series ကို အသံုးျပဳျပီး သူ႕၏ ယက္ကန္းစက္ကို အလုိအေလွ်ာက္ အလုပ္လုပ္ေစခဲ့သည္။ Jacquard ၏ ယက္ကန္းစက္မွ ရလဒ္သည္ ကြန္ပ်ဴတာ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္လာေစဖို႕ရန္ အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ၁၈၃၇ ခုႏွစ္ တြင္ Charles Babbage သည္ Programmable Mechanical Computer ကို စတင္ Design ေရးဆြဲခဲ့သည္။ Analytical Engine ဟုအမည္ေပးခဲ့သည္။ ၁၈၉၀ ခုႏွစ္ အေရာက္ တြင္US Census က Punched Card အတြက္ ၾကီးမားေသာ Scale Automated Data Processing စြမ္းေဆာင္ရည္ရိွေအာင္ Tabulating Machines ကို Herman Hollerith က Designed ေရးဆြဲခဲ့သည္။ Computing Tabulating Recording Corporation ( ယခုအခါ IBM ျဖစ္လာသည္ ) က ထုတ္လုပ္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉ ရာစု အကုန္အေရာက္ တြင္ကြန္ပ်ဴတာ ေတြဟာ အသံုး၀င္ေသာအရာတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့သည္။ ကြန္ပ်ဴတာ သည္ လူတို႔ အတြက္လိုအပ္ေနျပီဆိုတာက သက္ေသျပလိုက္ျပီးျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ Punched Card, Boolean Algebra , The Vacuum Tube (Thermionic Value) နဲ႕ Teleprinter ေတြဟာ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။၂၀ ရာစု အေတာအတြင္းတြင္ သိပၸံပညာသည္ မ်ားစြာတိုးတက္မႈရိွလာခဲ့ျပီး Analog Computer မ်ားလည္း တိုးတက္ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း၎ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားသည္ Programmable မျဖစ္သည္႔အျပင္ အခုေခတ္ Digital ကြန္ပ်ဴတာ မ်ား၏ တိက်ေသာ စြမ္းေဆာင္ရည္ မ်ားလည္းပါဝင္ျခင္းမရိွေသးေပ။
ကြန္ပ်ဴတာ အလုပ္လုပ္ပံု
ေယဘုယ်သံုး ကြန္ပ်ဴတာ တြင္ အဓိက ေလးမ်ဳိးမွာ ဂဏန္း သခ်ၤာ ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ အစိတ္အပိုင္း (arithmetic and logic unit)၊ ထိန္းခ်ဴပ္ အစိတ္အပိုင္း (control unit)၊ မွတ္ဥာဏ္(Memory Device) ႏွင့္ အသြင္း အထုတ္ ကိရိယာ (I/O) မ်ားတုိ႔ ျဖစ္သည္။ ၄င္း အစိတ္အပုိင္း တုိ႔ကုိ ဝါယာႀကိဳးမ်ား အတြဲလုိက္ျဖစ္ေသာ ဘတ္စ္ မ်ား ျဖင့္ တြယ္ခ်ိတ္ထားသည္။
ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာန
Main article: စီပီယူ ဗဟိုထိန္းခ်ဴပ္ ဌာန (control unit, often called a control system or CPU) သုိ႔မဟုတ္ စီပီယူ သည္ ကြန္ပ်ဴတာ၏ အစိတ္အပုိင္း မ်ဳိးစံုကုိ လမ္းေဆာင္သည္။ ၄င္းသည္ ပရုိဂရမ္ ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကုိ တစ္ေၾကာင္းျခင္း ဖတ္ရွဴ ၿပီး အဓိပၸါယ္ ျပန္သည္။ ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာနသည္ အဆင့္ျမင့္ေသာ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားတြင္ ၄င္းညႊန္ၾကားခ်က္ အစဥ္မ်ားကုိ ျမန္ဆန္ေစရန္အတြက္ ခုန္ေက်ာ္ ဖတ္ရွဴ ျခင္း လုပ္ေလ့ရွိသည္။
ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာန ၏ အဓိက မွာ ပရုိဂရမ္ ေကာင္တာ၊ ေနာက္ ညႊန္းၾကားခ်က္ ကုိ ဘယ္ေနရာမွ ဖက္ရွဴမည္ ကုိ မွတ္သားထားေသာ အထူး သုိေလွာင္ရာ ရာဂ်စ္စတာ တုိ႔ျဖစ္သည္။
MIPS architecture ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ ကုိ ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာနမွ ဖတ္ရွဴပံု ေဖာ္ျပေသာ ပံုႀကမ္း ထိန္းခ်ဴပ္ ဌာန၏ အလုပ္မ်ားမွာ ေနာက္ စီပီယူမ်ားတြင္ ကြာျခားႏုိင္ေသာ္လည္း အေျခခံမွာ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္သည္။

ပရုိဂရမ္ ေကာင္တာ ညႊန္ျပေသာ အခန္းမွ လာမည့္ ညႊန္ၾကားခ်က္ (instruction) ကုဒ္ကုိ ဖက္ပါ။
၄င္းညႊန္ၾကားခ်က္ ကုဒ္ကုိ အဓိပၸါယ္ ျပန္ၿပီး အမိန္႔ေပးခ်က္ (command) မ်ား သုိ႔မဟုတ္ အျခားစက္မ်ား၏ အဝင္လႈိင္း (signal) မ်ား အျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ပါ။
ညႊန္ၾကားခ်က္ အသစ္ေရးရန္ ပရုိဂရမ္ ေကာင္တာကုိ တစ္ခုျမင့္ပါ။
ညႊန္ၾကားခ်က္ ပါလွ်င္ မွတ္ဥာဏ္(Memory Device) အခန္းမ်ားမွ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ဖက္ပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၄င္းဖက္ရွဴရမည့္ အခန္းနံပါတ္ကုိ ညႊန္ၾကားခ်က္ ကုဒ္ ထည္မွာပင္ သိမ္းဆီးေလ့ရွိသည္။
ညႊန္ၾကားခ်က္ သည္ ေအအယ္လ္ယူ သုိ႔မဟုတ္ အထူးစက္မ်ားမွ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား လုိအပ္လွ်င္ ၄င္းစက္အား ေမာင္းႏွင္ပါ။
ေအအယ္လ္ယူမွ အေျဖကုိ မွတ္ဥာဏ္(Memory Device)တြင္းသုိ႔ ျပန္လည္သိမ္းဆည္းပါ သုိ႔မဟုတ္ ပရင့္တာ ကဲ့သုိ႔ ပံုႏွိပ္စက္ မ်ားတြင္ ထုတ္ပါ။
အစ အဆင့္ (၁) သုိ႔ ျပန္သြားပါ။
ဂဏန္း သခ်ၤာ ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ ဌာန
Main articles: Arithmetic logic unit and ေအယ္လ္ယူ ဂဏန္း သခ်ၤာ ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ အစိတ္အပိုင္း (Arithmetic and logic unit, ALU) ေခၚ ေအယ္လ္ယူ သည္ ဂဏန္း သခ်ၤာ ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ ေဆာင္ရြက္မႈ အပုိင္း ႏွစ္ခု ကုိလုပ္ေဆာင္သည္။
ဂဏန္း သခ်ၤာ လုပ္ေဆာင္မႈတြင္ ALU သည္ အေျခခံမ်ားျဖစ္သည့္ အေပါင္း၊ အႏုတ္၊ အေျမႇာက္၊ အစား၊ ႀတီဂိုႏိုေမႀတီ ဖန္ရွင္မ်ား ႏွင့္ square root တုိ႔ လုပ္ေဆာင္သည္။ အခ်ဳိေသာ လုပ္ေဆာင္မႈ မ်ားမွာ ကိန္းျပည့္မ်ားတုိတာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ၿပီး အခ်ဳိမွာ တိက်မႈ ေရာ့က်ႏုိင္ေသာ္လည္း ဒႆမ ကိန္း (floating point) မွ ကိန္းစစ္ (real number) မ်ားအထိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည္။ သုိ႔ေသာ္၊ မည္သည့္ ကြန္ပ်ဴတာမဆုိ မည္မွ်ပင္ ခက္ခဲေသာ အလုပ္ျဖစ္ပါေစ တစ္ဆင့္ျခင္း လြယ္ကူေသာ အဆင့္မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလည္းေစျခင္းျဖင့္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မည္သည့္ ကြန္ပ်ဴတာမဆုိ ဘယ္လုိ ဂဏန္းသခ်ၤာျပႆနာမဆုိ ေျဖရွင္းႏုိင္ၿပီး ၄င္း၏ ေအယ္လ္ယူ က တုိက္ရုိက္ ေျဖရွင္၍မရပါက သြယ္ဝုိက္ေသာ္နည္းျဖင့္ ေျဖရွင္းႏုိင္သည္။
ေအယ္လ္ယူသည္ ဂဏန္းမ်ားကုိ ႏႈိင္းရွင္ၿပီး အေျဖကုိ ေလာ့ဂ်စ္မ်ားျဖစ္သည့္ မွားမွန္ တန္ဖုိး အျဖစ္လည္း အေျဖထုတ္ႏုိင္သည္။ ေလာ့ဂ်စ္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ AND၊ OR၊ XOR ႏွင့္ NOT တုိ႔ျဖစ္သည္။ ၄င္းတုိ႔သည္ ခတ္ခဲေသာ္ စဥ္းစား စဥ္ခ်င္မႈမ်ား ႏွင့္ ေလာ့ဂ်စ္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား အတြက္ အသံုးဝင္သည္။
စူပါ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားသည္ ေအယ္လ္ယူ မ်ားစြာပါၿပီး တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း မ်ားစြာေသာ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည္။ ကြန္ပ်ဴတာတြင္ SIMD ႏွင့္ MIMD မ်ားပါလွ်င္ ဂ်ီပီယူ ေခၚ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားတြင္ ေအယ္လ္ယူက ဗက္တာ ႏွင့္ မတ္ထရစ္ တုိ႔အတြက္ ဂဏန္းသခ်ၤာနည္းအျဖစ္ ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးသည္။
မွတ္ဥာဏ္
(Memory Device)
Main article: ကြန္ပ်ဴတာ မွတ္ဉာဏ္ သံလုိက္ ခ်က္မ မီမုိရီ မွာ ၁၉၆၀ မ်ားအထိ တစ္ခ်ိန္က ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေသာ အဓီက ကြန္ပ်ဴတာ မွတ္ဥာဏ္(Memory Device) ျဖစ္ၿပီး ယခုေခတ္တြင္ ဆီမီးကြန္ဓာတ္တာ မွတ္ဥာဏ္ အျဖစ္ ေျပာင္းသံုးသည္ ကြန္ပ်ဴတာ မွတ္ဥာဏ္ တစ္ခုကုိ ဂဏန္းမ်ား ပုိ႔သြင္း သုိ႔မဟုတ္ ဖတ္ရွဴႏုိင္သည္ အခန္းငယ္ အတန္းမ်ား အျဖစ္ ျမင္ႏုိင္သည္။ အခန္းတုိင္းတြင္ လိပ္စာ (address) တစ္ခု ရွိၿပီး ဂဏန္းတစ္လံုးသာ မွတ္ယူႏုိင္သည္။ ကြန္ပ်ဴတာကုိ အခန္းနံပါတ္ ၁၃၅၇ တြင္ ဂဏန္း ၁၂၃ ေရးပါဟု၄င္း၊ အခန္းနံပါတ္ ၁၃၅၇ မွဂဏန္းကုိ အခန္းနံပါတ္ ၂၄၅၆ မွဂဏန္း ျဖင့္ေပါင္း၍ အခန္းနံပါတ္ ၁၅၉၅ သုိ႔ ေရးပါဟု၄င္း ညႇန္းၾကားႏုိင္သည္။ ၄င္းဂဏန္းမွာ လက္ေတြ႕အားျဖင့္ မည္သည့္ကုိမဆိုွရည္ညႊန္းႏုိင္သည္။ ဂဏန္းနံပါတ္မ်ားသာမက ကြန္ပ်ဴတာ ၫႊန္ၾကားခ်က္ မ်ားပင္ ဂဏန္း အျဖစ္ အလြယ္တစ္ကူ မွတ္ယူႏုိင္သည္။ စီပီယူ အေနျဖင့္ ၄င္းဂဏန္းမွာ မည္သည့္ အေၾကာင္းျဖစ္သည္ဟု မခဲြျခားေသာေၾကာင့္ ပရုိဂရမ္ေရးသူ အေနျဖင့္ မွတ္ဥာဏ္ ကုိ ဂဏန္းအျဖစ္ထားၿပီး စြယ္စံု သံုးႏုိင္သည္။
ေခတ္ေပၚ ကြန္ပ်ဳတာ အားလံုးနီးပါးသည္မွတ္ဥာဏ္အခန္းမ်ား၏ ရွစ္ခုပါ ဘစ္ (bit) မ်ားကုိ ဘုိက္ (byte) ေခၚ အစုအျဖစ္ ထားရွိသိမ္းေပးသည္။ ဘုိက္ တစ္ခုသည္ ၀မွ ၂၅၅ အထိ၎ သုိ႔မဟုတ္ -၁၂၈ မွ +၁၂၇ အထိ၎ ၂၅၆ မ်ဳိး မွတ္ယူႏူိင္သည္။ ပုိ၍ႀကီးေသာ ဂဏန္းမ်ား ကုိမွတ္ယူရန္ ေနာက္ ဘုိက္ တစ္ခု ထပ္ယူႏူိင္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၂ ခု၊ ၄ ခု သုိ႔မဟုတ္ ၈ ခု တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ အႏူတ္ ဂဏန္းမ်ားကုိ မွတ္ယူရန္ Two's complement သေကၤတ ကုိ အသံုးျပဳရန္လုိအပ္သည္။ ကြန္ပ်ဳတာ တစ္ခုသည္ မည္သည့္ အေၾကာင္းအရာမဆုိ ကိန္း ျဖစ္သာေဖၚျပ၍ရပါက သိမ္းေပးထားႏူိင္သည္။ ခတ္ေပၚ ကြန္ပ်ဳတာမ်ားသည္ မီမုိရီ ဘုိက္ေပါင္း ဘီလီရမ္ သုိ႔မဟုတ္ ထရီလီရမ္ အထိပင္ ရွိၾကသည္။
CPUတြင္ အထူးျပဳလုပ္ထားေသာ ပင္မ မီမုိရီထက္ မ်ားစြာ လွ်င္ျမန္စြာ ေရးဖတ္ႏူိင္ေသာ ရီဂ်စ္စတာ မီမုိရီ ပါရွိသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စီပီယူ အမ်ဳိးအစားေပၚ မႈတည္၍ ရီဂ်စ္စတာ မီမုိရီေပါင္း တစ္ရာမွ ႏွစ္ရာ အထိ ပါရွိသည္။ ရီဂ်စ္စတာ မီမုိရီကုိ မၾကာခဏ အသံုးျပဳေသာ ေဒတာ မ်ားကုိ ပင္မ မီမုိရီ သံုးရန္မလုိပဲ ဖတ္႐ႈရန္ သံုးသည္။
ကြန္ပ်ဳတာ memory တြင္ အဓိက ႏွစ္မ်ဳိးတုိ႔မွာ random access memory ေခၚ RAM ႏွင့္ read-only memory ေခၚ ROM တုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။ RAM ကုိ စီပီယူ အေနျဖင့္ လုိအပ္သလုိ ေရးႏူိင္ဖတ္ႏူိင္ေသာ္လည္း ROM သည္ အၿပီးေရးသြင္းထားၿပီး စီပီယူ အေနျဖင့္ မေရးသားႏူိင္ပဲ ဖတ္ရံုသာ ဖတ္ႏူိင္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ RAM ရွိ မွတ္သားထားသည္မ်ားကုိ ကြန္ပ်ဳတာပိတ္သည္ႏွင့္ ပ်က္သြားသည္။ ROM ရွိ မွတ္သားထားသည္မ်ားမွာ ဆက္လက္က်န္ရွိသည္။ ကြန္ပ်ဳတာတြင္ ROM သည္ BIOS ေခၚ အထူး ပရုိဂရမ္ မွ စက္ေမာင္းစနစ္ ကုိ hard disk drive မွ RAM ေပၚသုိ႔ တင္ရန္ ကြန္ပ်ဳတာ ဖံြ႕တုိင္း သံုးသည္။
အသြင္း အထုတ္ ကိရိယာမ်ား
I/O ေခၚ အသြင္း အထုတ္ ကိရိယာမ်ား သည္ ျပင္ပ အရာမ်ားႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာ တုိ႔ သတင္း အခ်က္အလက္ အျပန္အလွန္ သယ္ယူရာ အစိတ္အပုိင္း ျဖစ္သည္။ ကြန္ပ်ဴတာ၏ အသြင္း အထုတ္ ျပဳရာ ကိရိယာ ကုိ peripheral ဟု ေခၚသည္။ တစ္ေယာက္သံုး ကြန္ပ်ဴတာ တစ္ခုတြင္ အသြင္း ကိရိယာမ်ား ျဖစ္ေသာ ကီးဘုတ္၊ ေမာက္စ္ ႏွင့္ အထုတ္ ကိရိယာမ်ား ျဖစ္ေသာ ေမာ္နီတာ၊ ပရင္တာ တုိ႔ ထံုးစံအားျဖင့္ ပါသည္။
အျခား အေၾကာင္းအရာမ်ား
အမာထည္မ်ား
Computer ရဲ႕ထိေတြ႕ကုိင္တြယ္ႏုိင္ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားသည္ Computer Hardware မ်ားျဖစ္သည္။ သ္ို႔မဟုတ္ လွ်ပ္စစ္ပတ္လမ္းေတြကို အႏုစိတ္ ဖန္တီးၿပီးေတာ့ Micro Chip Integrated Circuit ေတြအျဖစ္ ေပါင္းစပ္ဖဲြ႕စည္းအလုပ္လုပ္ေစတဲ့ (I/O Device) ေတြကို Hardware ဟုေခၚဆိုသည္။
အေပ်ာ႕ထည္မ်ား Computer Hardware မ်ားကုိအလုပ္ ခုိင္းေစႏုိင္ရန္အတြက္ စီစဥ္ဖန္တီးထားေသာ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား (Instructions) အမိန္႕မ်ား (Commands) သည္ Computer Software မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဥပမာတစ္ခုျပရလွ်င္ စီဒီခ်ပ္သည္ အမာထည္(Hardware) ျဖစ္ျပီး၊ ယင္းစီဒီထဲရွိ သီခ်င္းမ်ား၊ ရုပ္ရွင္မ်ားသည္ အေပ်ာ႕ထည္(Software) မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
Firmware Hardware,  Software
Firmware,
Firmware သည္ ပထမဦးစြာ Hardware မ်ားကုိ သက္ဝင္လႈပ္ရွားေစၿပီး Software မ်ားကအလုပ္ေစခုိင္းေစႏုိင္ရန္ ၾကားခံ ေဆာင္ရြက္ေပးေသာ ညႇြန္ၾကားခ်က္မ်ား (Instructions) ျဖစ္သည္။ Firmware သည္ Hardware ႏွင့္ Software ၾကားမွ Interface တစ္ခုျဖစ္သည္။
How computers work
အေျခခံအားျဖင္႔ ကြန္ပ်ဴတာမွာ the arithmetic and logic unit (ALU), the control unit, the memory, and the input and output devices (collectively termed I/O) ဆိုျပီး အပိုင္းေလးပိုင္း ပါ၀င္ပါတယ္။အဲဒီ အပိုင္းမ်ားကိုေတာ႔ wire မ်ားကိုစုစည္းျပီးျပဳလုပ္ထားတဲ႔ Buses မ်ားနဲ႔ဆက္သြယ္ထားပါတယ္။
စူပါ ကြန္ပ်ဴတာ
စူပါ ကြန္ပ်ဴတာ (Supercomputer) သည္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မႈ အထူးသျဖင့္ ျမန္ဆန္ရာတြင္ထိတ္တန္းအဆင့္ရွိေသာ ကြန္ပ်ဴတာတစ္ခုျဖစ္သည္။ စူပါ ကြန္ပ်ဴတာ ကုိ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မ်ားမွစ၍ Control Data Corporation (CDC) မွ Seymour Cray ကစတင္ တီထြင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ စတင္ ေရာင္းခ်သည္။ ထုိေနာက္ Cray Research ဟု ကုိယ္ပုိင္ company ေထာင္ခဲ့သည္။ သူသည္ စူပါ ကြန္ပ်ဴတာ ေစ်းကြက္တြင္ သူ၏ သစ္ဆန္းေသာ ဒီဇုိင္းမ်ားျဖင့္ ငါးႏွစ္ၾကာ (၁၉၈၅ - ၁၉၉၀) စုိးမုိးခဲ့သည္။ ၁၉၈၀ မ်ားတြင္ မီနီ ကြန္ပ်ဳတာမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္းႏွင့္အတူ ၿပိဳင္ဖတ္ ကုမၸဏီငယ္ေလးမ်ား ပါဝင္လာခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ၁၉၉၀ အလယ္ေလာက္ "စူပါ ကြန္ပ်ဳတာ ေစ်းကြက္ပ်က္ျခင္း" တြင္ ၎ ကုမၸဏီမ်ား ေပ်ာက္သြားသည္။
ယခုအခါတြင္ စူပါ ကြန္ပ်ဴတာ မ်ားမွာ ၎ပ်က္သြားေသာ ကုမၸဏီမ်ားကုိ ဝယ္ယူကာ Cray, IBM, Hewlett-Packard company မ်ားမွ ကုိယ္ပုိင္ ဒီဇုိင္းေျပာင္းယူကာ ထုတ္လုပ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ Los Alamos National Laboratory ရွိ IBM Roadrunner သည္ ယခုတြင္ အျမန္ဆံုး စူပါ ကြန္ပ်ဳတာျဖစ္သည္။